1900′lerde klasik baleye karşı bir tepki oluÅŸtu; bu da ABD’de ve Avrupa’da doÄŸal dans kuramlarının ortaya çıkmasına neden oldu. Günümüzün modern ya da çaÄŸdaÅŸ dansı bu düşüncelerin geliÅŸmesi sonucu doÄŸdu.
Modern dansın ABD’deki öncüsü Isadora Duncan’dır. Duncan Eski Yunan’ın üstün nitelikli danslarından esinlendi. 1890′ların katı kurallı balesine baÅŸ kaldırdı. O günlerin bedeni sıkan bale giysilerini attı, hareketlerine özgürlük veren hafif ve dökümlü kumaÅŸlardan giysilerle, yalınayak bir orman perisi gibi dans etti. Hareketleri özgür ve rahattı. Duyarlı bir müzik eÅŸliÄŸinde dans ederken, izleyicilere duygularını içtenlikle anlatmayı baÅŸarabiliyordu. Oysa bu dönemde balerinler gövde hareketlerini engelleyen, mekanik bacak ve kol hareketlerinden baÅŸkasına izin vermeyen sıkı korseler giyiyorlardı. Romantik öykülerden yola çıkan bale müziÄŸi de özel olarak yalnızca bale için bestelenmiÅŸ müzikle sınırlandırılmıştı. Buna karşı Isadora Duncan dansında Beethoven, Brahms ve Haydn gibi müzik ustalarının daha derin içerikli senfonik müziklerini kullandı.
Modern dansın bir baÅŸka öncüsü olan Ruth St. DeniÅŸ doÄŸunun dinsel danslarından esinlendi ve yeni dans konuları bulmak için Hindistan’a yöneldi. Merce Cunningham, Paul Belville Taylor ve Jose Arcadio Limon da modern dansın öncülerindendir.
Modern dans Avrupa’da, özellikle de Almanya’da etkili oldu. “Modern dansın babası” sayılan Macar asıllı Rudolf Laban yeni bir dans kuramı ve beden hareketlerini kâğıda geçirebilmek için özel bir iÅŸaret sistemi geliÅŸtirdi. Bu sistemle pek çok dansın gelecek kuÅŸaklara kalması saÄŸlanmış oldu.
Siyah dansçılar da modern dansa önemli katkılarda bulundular. 1940′tan beri Siyah dansçılar ABD’nin ünlü dansçı ve koreograftan arasında yerlerini aldılar. Alvin Ailey ve Donald McKayle çalışmalarında, kökenleri Afrika ve Batı Hint Adaları’nda bulunan dans öğelerini modern dans teknikleriyle birleÅŸtirdiler.
Müzikal bir oyunda dansçılar incelik, dikkat ve yetenek gerektiren bir gösteri
Modern dans 19. yüzyıl balesinden birçok yönden farklıdır. Modern dansta bedenin hareketleri akıcıdır. YerçeKimi kuralını kabul eden modern dansçı somut, yerle ilişkili hareketlerde bulunur. Buna karşın bale dansçısı yeri terk etmek, sanki havalanmak ister. Modern dansın işlediği temalar da 19. yüzyılın romantik, lirik ve peri masalı içerikli balesinden farklı; gerçekçi, ciddi, çoğu zaman da coşkulu ve duygusaldır. Modern dans balenin klasik beş pozisyonunu ve zıplama, dönüş, vuruş, kayış gibi hareketlerini daha da geliştirdi. Modern dansçılar beden hareketlerini sınırlamayan rahat giysiler kullanırlar. Klasik bale müziği yerine, senfonik yapıtlardan yararlanma cesaretini gösteren modern dansçı müziğe yaklaşımında gerçekten yaratıcıdır.
Son Yorumlar